Methode
Vijf bewegingen
Goed beslissen vraagt aandacht: voor de vraag, de context, de overwegingen en de afweging. Hieronder staat hoe ik die aandacht organiseer, en waar mijn manier van kijken vandaan komt.
Van vraag naar besluit, en terug
De bewegingen volgen elkaar op, maar het is geen loopband. Wat je in beweging drie ontdekt, stuurt je soms terug naar beweging een. Dat is winst, geen vertraging.
- De vraag openenWaarover beslis je werkelijk?
- De context verkennenWelke partijen, waarden en patronen spelen mee?
- Opties ontwikkelenMinstens drie richtingen, plus niets doen.
- Wegen en kiezenWelke criteria tellen, en wie bepaalt dat?
- Motiveren en volgenDe redenering vastleggen en de uitkomst volgen.
Waar deze manier van kijken vandaan komt
Ik ben geen methodeleverancier. De vijf bewegingen zijn een ordening van wat ik in twintig jaar in vastgelopen dossiers heb zien werken. Drie denklijnen liggen eronder.
| Praktische filosofie | Filosofie houdt zich bezig met de grote vragen. In mijn werk staan die vragen niet in een collegezaal maar in een vergaderzaal, met een agenda en een deadline. Wat is hier rechtvaardig? Wat mogen we van elkaar verwachten? Wie draagt de last van deze keuze? Ethiek wordt pas serieus als ze wordt geconfronteerd met de praktijk. Geen keuze maken is daarbij ook een keuze, met dezelfde gevolgen en dezelfde verantwoordelijkheid. |
| Systeemdenken | Een besluit landt in een systeem dat zich niets van je notitie aantrekt. Ik kijk naar de patronen onder de symptomen: welke terugkoppelingen houden de situatie in stand, waar zit vertraging tussen ingreep en effect, en welke partij verandert haar gedrag zodra jij het jouwe verandert. Dat verklaart waarom een op zichzelf verstandig besluit soms niets oplevert, en waarom een kleine ingreep elders wel verschil maakt. |
| De ethische toets | Aan het eind van elk traject staan twee vragen. Kan ik dit uitleggen? En past het bij wie wij willen zijn? De eerste vraag test of de redenering navolgbaar is voor wie er niet bij zat. De tweede test of de keuze strookt met wat de organisatie zegt te zijn. Wringt een van beide, dan is het besluit nog niet af, hoe goed het rekenwerk ook is. |
De studie wijsbegeerte leverde me vooral een instrumentarium op: een manier om uit iets complex en tegenstrijdigs toch routes voor vervolg te destilleren. Dat is precies wat een bestuurder nodig heeft op het moment dat de feiten op zijn en er nog steeds gekozen moet worden.
Wat je van mij kunt verwachten
Ik ben raadgever, geen coach die alleen vragen stelt. Ik laat merken wat ik zie en wat ik ervan vind, ook als dat ongemakkelijk uitkomt. De keuze blijft van jou; de scherpte van het gesprek is mijn bijdrage.
Wat je me vertelt blijft tussen ons. Ik werk zonder rapportage aan derden, tenzij we daar samen iets anders over afspreken.
Deze bewegingen werken net zo goed bij een keuze die niemand anders aangaat: een baan, een verhuizing, een rol die je wel of niet moet aannemen. De vraag openen en de context verkennen zijn daar even hard nodig als aan een bestuurstafel, en de valkuil is dezelfde: te snel naar de opties, te weinig aandacht voor de vraag.
Een vraag die niet opschiet?
Bel of mail me en leg de situatie voor. Een eerste gesprek van een half uur kost niets en levert meestal al een scherpere vraag op.